Begrippen en achtergrondinformatie biodiversiteit: ecosystemen en biodiversiteit

‘Planet’ kunt u ook vertalen als ‘ecosystemen’. Een ecosysteem is het samenspel tussen bodem, water, lucht en de organismen die op en in deze omgeving leven. Het gaat daarbij om de kleinste bacteriën, schimmels en planten tot de grootste dieren. Deze grote verscheidenheid aan leven noemen we biodiversiteit.

Bij het gebruik van ecosystemen is het goed om te bedenken dat juist het samenspel binnen een ecosysteem heel belangrijk is. Een ecosysteem kan uit balans raken als u bijvoorbeeld heel veel water onttrekt of één bepaalde dier- of plantensoort overmatig exploiteert. Gevolgen zijn soms pas na enige tijd zichtbaar. Ook kunnen uw activiteiten effect hebben op ecosystemen die verder weg zijn gelegen. Vervuild afvalwater dat op open water wordt geloosd kan bijvoorbeeld via stroming vissen in een lager gelegen meer vergiftigen. Er bestaat een grote diversiteit aan ecosystemen. Bekende ecosystemen zijn tropische regenwouden, savannes, koraalriffen en meren. Ook de bodem, weilanden en een sloot zijn ecosystemen.

Door wereldwijde klimaatverandering, een groeiende wereldbevolking, toename van consumptie, vervuiling, introductie van vreemde soorten, overexploitatie en verdergaande economische ontwikkeling, raken natuurlijke hulpbronnen uitgeput en gaan ecosystemen verloren. De Nederlandse overheid heeft duurzaam gebruik en meer kennis van ecosystemen daarom hoog op de agenda staan. Een belangrijke pijler is het Nederlandse Beleidsprogramma Biodiversiteit 2008-2011. Hierin schetst het kabinet wat nodig is om de aantasting van biodiversiteit tegen te gaan en het duurzaam gebruik van ecosystemen te bevorderen. Een doeltreffende aanpak van dit levensbelangrijke probleem is alleen mogelijk door samenwerking van overheid, burgers, bedrijven en maatschappelijke organisaties.

Het goed functioneren van ecosystemen is van het grootste belang voor mensen en bedrijven. Zo zorgen ecosystemen voor schoon water, een vruchtbare bodem, klimaatregulatie en leveren ze grondstoffen voor bijvoorbeeld de bouw (zoals hout), voedsel (zoals landbouwproducten) en farmacie (zoals medicinale planten). Ook biedt een groene omgeving ruimte voor recreatie en geven ecosystemen inspiratie en kansen voor nieuwe producten en processen aan bedrijven. Dit worden ook wel ecosysteemdiensten genoemd.