Corruptie

Omkoping
Een ondernemer die in het buitenland zaken wil doen, kan te maken krijgen met omkopingspraktijken.

Voorbeelden zijn:

• een concurrent die een buitenlandse overheidsopdracht voor uw neus wegkaapt door een minister geld toe te schuiven;
• een buitenlandse belastingambtenaar die een onjuist maar gunstiger invoertarief voorstelt, mits hij er zelf beter van wordt:
• een lokale tussenpersoon die aanbiedt een veiligheidscertificaat te ‘regelen’ zonder de vereiste test van het nieuwe product.

OESO-definitie
De OESO hanteert de volgende definitie voor corruptie: het direct, noch indirect, smeergeld of andere onrechtmatige voordelen aan te bieden, toe te zeggen, te geven of te eisen teneinde opdrachten of andere ongeoorloofde voordelen te verwerven of te behouden.

Corruptie benadeelt de concurrentie
Corruptie is een wezenlijk probleem voor veel Nederlandse bedrijven die internationaal opereren. Bedrijven staan onder grote druk om de internationale concurrentie het hoofd te bieden en worden geconfronteerd met complexe problemen bij het betreden van buitenlandse markten. De bestuurlijke en juridische infrastructuur van landen kan zeer complex en verwarrend zijn waardoor het heel moeilijk wordt om te weten of een bepaald product of een transactie aan alle regels voldoet. Door ondoorzichtige regelgeving en procedures kan het voor buitenstaanders vrijwel onmogelijk zijn om aan alle noodzakelijke voorwaarden te voldoen. De verleiding om dan invloedrijke personen in te schakelen om procedures te versnellen en de noodzakelijke handtekeningen te verkrijgen kan dan groot zijn. Misschien dat u weet dat uw concurrenten zo te werk gaan en daar duidelijk hun voordeel mee doen. Als Nederlands ondernemer is het in zulke gevallen belangrijk dat u zich er van bewust bent wanneer er gesproken kan worden van omkoping welke gevolgen uw acties kunnen hebben.

Corruptie in het buitenland is strafbaar
Volgens de Nederlandse wetgeving is elke vorm van omkoping van ambtenaren in binnen- en buitenland een misdrijf, waarop een geldboete of gevangenisstraf staat. Nederlandse bedrijven zijn ook in Nederland strafbaar bij betaling van steekpenningen in het buitenland, maar bij zogenaamde facilitation payments wordt niet tot vervolging overgegaan. In sommige landen is het gebruikelijk met een kleine vergoeding ervoor te zorgen dat ambtenaren hun werk doen. Deze vorm van omkoping wordt ook wel smeergeld of 'facilitation payment' genoemd. Waar de grens ligt, is in de praktijk niet altijd gemakkelijk vast te stellen. Met het oog daarop heeft het Openbaar Ministerie nieuwe regels voor het vervolgingsbeleid uitgewerkt.

Onderstaande factoren pleiten volgens het Openbaar Ministerie tegen vervolging:

• het handelen of nalaten waartoe de betrokken ambtenaar reeds verplicht was. De betaling mag op generlei wijze een concurrentieverstorend effect hebben;
• het mag in absolute of relatieve zin slechts gaan om kleine bedragen;
• het mag alleen gaan om betalingen aan lagere ambtenaren;
• de gift moet transparant in de administratie van de onderneming opgenomen worden, en mag niet verheimelijkt worden;
• het initiatief tot de gift moet zijn uitgegaan van de buitenlandse ambtenaar.

Hulp ambassade
Een ambassade zou u bij preventie en tegengaan van omkoping kunnen helpen. Met het wereldwijde verbod op omkoping willen de landen van de OESO er vooral aan bijdragen de internationale marktwerking en de betrouwbaarheid van de overheid te bevorderen.

Meer informatie:

• Anticorruptietips
• Business Anti-Corruption Portal
• Nationaal Contactpunt OESO-richtlijnen
• OESO
• wet- en regelgeving per land