| 1 |
Begrippen en achtergrondinformatie biodiversiteit: planet
Via wetgeving en vergunningverlening zijn
ondernemers vooral bekend met het zogenoemde ‘grijze’ milieu. Denk hierbij aan
bodem, lucht en water en de restricties die
bijvoorbeeld worden opgelegd aan de uitstoot van schadelijke stoffen en het
lozen van koelwater. Met ‘planet’ wordt verwezen naar de gehele natuurlijke
leefomgeving, dus inclusief het zogenoemde ‘groene’ milieu (de variatie in
planten- en diersoorten). Zie voor verdere uitleg ‘Ecosystemen en
biodiversiteit’.
|
17.07.2009
|
| 2 |
Begrippen en achtergrondinformatie biodiversiteit: ecosystemen en biodiversiteit
‘Planet’ kunt u ook vertalen als ‘ecosystemen’. Een ecosysteem is het
samenspel tussen bodem, water, lucht en de organismen die op en in deze
omgeving leven. Het gaat daarbij om de kleinste bacteriën, schimmels en planten
tot de grootste dieren. Deze grote verscheidenheid aan leven noemen we
biodiversiteit.
Bij het gebruik van ecosystemen is het goed om te bedenken dat juist het
samenspel binnen een ecosysteem heel belangrijk is. Een ecosysteem kan uit
balans raken als u bijvoorbeeld heel veel water onttrekt of één bepaalde dier-
of plantensoort overmatig exploiteert. Gevolgen zijn soms pas na enige tijd
zichtbaar. Ook kunnen uw activiteiten effect hebben op ecosystemen die verder
weg zijn gelegen. Vervuild afvalwater
dat op open water wordt geloosd kan bijvoorbeeld via stroming vissen in een
lager gelegen meer vergiftigen. Er bestaat een grote diversiteit aan
ecosystemen. Bekende ecosystemen zijn tropische regenwouden, savannes,
koraalriffen en meren. Ook de bodem, weilanden en een sloot zijn ecosystemen.
Door wereldwijde klimaatverandering, een groeiende wereldbevolking, toename van
consumptie, vervuiling, introductie van vreemde soorten, overexploitatie en
verdergaande economische ontwikkeling, raken natuurlijke hulpbronnen uitgeput
en gaan ecosystemen verloren. De Nederlandse overheid heeft duurzaam gebruik en
meer kennis van ecosystemen daarom hoog op de agenda staan. Een belangrijke
pijler is het Nederlandse
Beleidsprogramma Biodiversiteit 2008-2011. Hierin schetst het kabinet wat
nodig is om de
aantasting van biodiversiteit tegen te gaan en het duurzaam
gebruik van ecosystemen te bevorderen. Een doeltreffende aanpak van dit
levensbelangrijke probleem is alleen mogelijk door samenwerking van overheid,
burgers, bedrijven en maatschappelijke organisaties.
Het goed functioneren van ecosystemen is van het grootste belang voor mensen en
bedrijven. Zo zorgen ecosystemen voor schoon water, een vruchtbare bodem,
klimaatregulatie en leveren ze grondstoffen voor bijvoorbeeld de bouw (zoals
hout), voedsel (zoals landbouwproducten) en farmacie (zoals medicinale
planten). Ook biedt een groene omgeving ruimte voor recreatie en geven
ecosystemen inspiratie en kansen voor nieuwe producten en processen aan
bedrijven. Dit worden ook wel ecosysteemdiensten genoemd.
|
17.07.2009
|
| 3 |
Begrippen en achtergrondinformatie biodiversiteit: het belang van ecosystemen
Zonder ecosystemen
kunnen bedrijven niet functioneren. Geen enkel product of dienst komt tot stand
zonder dat ergens in het proces een rol is weggelegd voor ecosysteemdiensten.
Als ondernemer wilt u kunnen blijven voldoen aan de vraag van uw
klanten. Hierbij gaat het niet alleen om het soort
producten/diensten, maar ook om de omvang, de continuïteit en gevraagde
innovatieve ontwikkelingen. Daarbij is niet alleen uw eigen houding ten
opzichte van het gebruik van ecosystemen van belang. Om te kunnen blijven leveren
is het ook nodig dat uw leveranciers (indien aanwezig) en uw afnemers de waarde van duurzaam
gebruik inzien. Goede zakenrelaties bieden de ruimte om uw kennis door te
geven.
|
17.07.2009
|
| 4 |
Begrippen en achtergrondinformatie biodiversiteit: waar liggen de risico's en kansen
Bedrijven hebben belang bij gezonde
ecosystemen. Behoud en duurzaam gebruik van natuurlijke ecosysteemdiensten –
zoals zoet water, bodemvruchtbaarheid en agrarische productie – scheppen kansen
en maken essentiële bedrijfsprocessen mogelijk. Zowel nu als op de langere
termijn. Andersom vormen uitputting van natuurlijke hulpbronnen en vervuiling
van ecosystemen een bedrijfsrisico.
Ondernemers beseffen steeds meer dat zij een eigen verantwoordelijkheid hebben
als het gaat om het duurzaam gebruik van ecosysteemdiensten. Ook willen zij
gebruikmaken van de kansen die er liggen. Waar liggen deze zoal?
- Continuïteit – mogelijkheid om
de benodigde ecosysteemdiensten te blijven gebruiken in de toekomst en
nieuwe producten te ontwikkelen.
- Kostenbesparing – besparing op energieverbruik of het voorkomen van afval is goed voor de
planet en voor de financiële bedrijfsresultaten.
- Omgeving van het bedrijf –
zoals klanten, leveranciers, banken en overheden, maatschappelijke
organisaties en de lokale bevolking.
- Nieuwe afzetmarkten
– ‘groene’ afnemers die vragen om een product dat zonder schade voor de
planet wordt geproduceerd en geleverd.
- Meer kansen op de arbeidsmarkt
– mensen werken over het algemeen graag bij een bedrijf dat zich als
‘groen’ onderscheidt.
- Kans om te
groeien – doordat een bedrijf in aanmerking kan komen voor
overheidsondersteuning en kan voldoen aan de toenemende ‘groene’ eisen van
banken en investeerders.
|
17.07.2009
|
| 5 |
Begrippen en achtergrondinformatie biodiversiteit: SMART
SMART
doelen stellen Doelstellingen worden vaak te vaag en vrijblijvend
geformuleerd als wensen, intenties, of goede voornemens. Om succesvol leiding
te geven moet u zoveel mogelijk SMART doelen stellen. SMART staat voor:
Specifiek - Meetbaar - Acceptabel -
Realistisch - Tijdgebonden
Een SMART-doelstelling is richtinggevend: het geeft aan wat u wilt bereiken
en stuurt het gedrag van uw medewerkers en van u zelf. Bovendien wordt
aangegeven welke resultaten wanneer moeten worden bereikt.
Specifiek
Omschrijf het doel duidelijk en concreet. Het moet een waarneembare actie,
gedrag of resultaat beschrijven waaraan een getal, bedrag, percentage of ander
kwantitatief gegeven verbonden is.
Meetbaar
Hoeveel gaan we doen? Hoe kunnen we dat meten? Er moet een systeem, methode en
procedure zijn om te bepalen in welke mate het doel op een bepaald moment
bereikt is.
Acceptabel
Is er draagvlak voor wat we doen? Is het in overeenstemming met het beleid en
de doelstellingen van de organisatie? Zijn de betrokkenen bereid zich te
verbinden aan de doelstelling?
Realistisch
Is het doel haalbaar? Is er een uitvoerbaar plan met aanvaardbare inspanningen?
Kunnen de betrokkenen de gevraagde resultaten daadwerkelijk beïnvloeden? Hebben
ze voldoende knowhow, capaciteit, middelen en bevoegdheden?
Tijdgebonden
Wanneer beginnen we met de activiteiten? Wanneer zijn we klaar? Wanneer is het
doel bereikt?
Een SMART-doelstelling heeft een duidelijke startdatum en einddatum.
|
17.07.2009
|